grietjehoogland

Schrijven over kunst in crisistijd

Vrolijkheidsoffensief #001 t/m #005

Omdat Facebook op een gegeven moment in een klaagmuur leek te veranderen, ben ik op 12 januari 2011 begonnen met een Vrolijkheidsoffensief. Elke dag postte ik iets vrolijks op Facebook, gedurende 100 dagen. Hierna werd het tijd voor iets anders, en zodoende startte ik met elke dag een kort stukje over kunst. Dit heb ik tot #042 volgehouden van 22  april tot 25 juni 2011. Toen moest ik toch echt afstuderen. Hier per 5 stuks mijn Vrolijkheidsoffensief Kunst.

210590_211621835533058_7477477_o

#001: Ik begin met een kunstwerk dat ik zelf heb gekocht. Dit is er een uit de ‘Koikarpers’ serie van Pat Gentenaar. Ze schildert niet: ze heeft een heleboel potjes met gepigmenteerd papierpulp staan, en daarvan drukt ze plukjes tegen een zeef. Eerst de details, en dan steeds verder naar het grote geheel. Ze eindigt met een laag blauw, en pas als het goed droog is kan ze zien of het is gelukt. Het is heel knap om op zo’n manier zo’n sierlijk resultaat te krijgen!

219048_211878175507424_1628357_o#002: Ik had het gisteren over de Japanse prentkunst, Ukiyo-e genaamd, dus een Japanse prent leek me wel toepasselijk. Deze is van Tsukioka Yoshitoshi (1839-1892), hij wordt gezien als de laatste grootmeester in de Ukiyo-e. Deze Japanse stroming van houtgravures is eeuwen oud, en kenmerkt zich door eenvoudige, maar heel gracieuze verbeeldingen van de natuur. Ik heb voor karpers gekozen omdat het vorige kunstwerk dit als onderwerp had, zo is goed te zien hoe Pat Gentenaar heeft getracht die sierlijke lijnvoering over te nemen. Niet alleen zij is beïnvloed door deze stroming, vele kunstenaars rond 1900 zijn door de Japanse kunst beïnvloed, waaronder Vincent van Gogh, en de hele Art Nouveau stroming is zelfs op de Japanse prentkunst geïnspireerd.

201983_212106662151242_6396380_o#003: Dit kunstwerk heet ‘Verlangen en vervulling’, en is van Jan Toorop. Het kunstwerk wordt onder de stroming ‘Symbolisme’ geschaard, wat inhoudt dat alles wat je ziet losstaat van de bestaande werkelijkheid (die de gevestigde orde graag zo precies wilde nabootsen), en een representatie is van de wereld van zintuigen en emoties. In dit werk zijn het verlangen en de vervulling verbeeld door de twee personen, en het idee bestaat dat de dichte bloemknoppen het verlangen representeren (het verlangen om te bloeien), terwijl de geurende knoppen de vervulling representeren. Verder zien we bloemen, een bel die luidt, en heel veel lijnen: visuele geuren en geluiden komen uit de knoppen en de bel, en bewegen zich rond te twee figuren. Ik denk zelf dat er ook een Bijbels aspect aan is, met een soort gebroken kruis en een doornenkrans.

215442_212361238792451_4814906_n#004: Vandaag is het volgens Google alweer de 90e verjaardag van de in 2006 overleden Karel Appel. Deze kunstenaar, bekend van de CoBrA groep, was beïnvloed door kubisten en surrealisten. Het CoBrA manifest geeft aan dat ze artistieke vrijheid willen, zoals kunstenaars uit deze stromingen, en ze laten zich daarbij onder andere beïnvloeden door kindertekeningen, omdat kinderen tekenen zonder conventies. De CoBrA groep heeft maar kort bestaan: van 1949 tot 1951, maar de kunstenaars die betrokken waren, waaronder de Nederlandse Constant en Corneille, de Belgische Christian Dotremont en de Deense Asger Jorn, zijn allemaal kunstenaar gebleven. Ook Appel heeft zijn kunstenaarschap voortgezet, hij was schilder, tekenaar, maakte sculpturen en heeft internationaal veel muurschilderingen op zijn naam staan. Ook heeft hij enkele boeken uitgebracht, waaronder het vertederende kinderboekje Pepie en Jaco uit 1981. Niet alleen zijn de tekeningen uit dit boekje kunstwerken op zich, die overigens ook in bescheiden oplage verkocht zijn, het maken van een kinderboek terwijl hij zelf geïnspireerd was door kindertekeningen maakt het verhaaltje rond.

229947_212641792097729_1935988_n#005: Fotograaf Hendrik Kerstens fotografeerde in 2007 zijn dochter met een plastic zak op haar hoofd. Het was nog een probeersel, bedoeld als statement over onze weggooicultuur, maar toen hij de foto terugzag was hij gefascineerd door de vele verwijzingen die erin zaten. Het deed onmiddellijk denken aan de Nederlandse portretkunst uit de 17e eeuw. Ook was hij geboeid door de blik van zijn dochter, hij besefte dat hij zijn dochter had vastgelegd in een moment van verandering. Deze foto werd iconisch voor wat hij later is gaan doen: het fotograferen van zijn dochter met allerlei artefacten op haar hoofd, waardoor de verwijzing naar de 17e eeuw ontstaat. Tegelijk legt hij een hele persoonlijke ontwikkeling van zijn dochter vast en refereert hij aan deze consumptiemaatschappij.

About these ads

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

Follow

Get every new post delivered to your Inbox.

%d bloggers like this: